X
تبلیغات
بانك اطلاعات دوره ابتدايي - مفاهيم علوم سوم

بانك اطلاعات دوره ابتدايي

آموزش ابتدايي رادريابيدكه دانشگاه ديراست. امام خميني(ره)

مفاهيم علوم سوم


1- ماهی ها

ماهی ها، جانورانی هستند كه ستون مهره دارند. ماهی های، در دو طرف سر خود آبشش دارند و به كمك آبشش از اكسیژن حل شده در آب استفاده می كنند. همه ی آن ها در آب زندگی می كنند. بدن بیشتر ماهی ها از پولك پوشیده شده و پولك های بدن ماهی لیز و لغزنده است. لغزندگی بدن ماهی، باعث می شود كه آسان تر در آب شنا كند. همه ی ماهی ها در آب تخم می گذارند. گاهی در هر بار تخم گذاری، هزاران عدد تخم می گذارند. بیشتر تخم ها، غذای ماهی های دیگر می شود و تعداد كمی از آن ها به ماهی تبدیل می شوند.

ماهی ها، به كمك باله های خود، در آب شنا می كنند. در بیشتر ماهی ها، هشت باله وجود دارد. ولی در ماهی های مختلف، تعداد باله ها متفاوت می باشد. باله های ماهی ها به دو شكل است. زوج و فرد. هر كدام از باله ها كار خاصی را انجام می دهد. مثلا ماهی ها زمانی كه سریع حركت می كنند، از باله های دمی استفاده می كنند؛ هنگام دور زدن از باله های زوجی شكمی، باله ی دمی و باله های پشت بدنشان ، و هنگام ایستادن از باله های شكمی استفاده می كنند.

هر باله ی ماهی، از تعداد زیادی استخوان های كوچك تشكیل شده كه پوست نازكی روی آن ها را می پوشاند. همه ی ماهی ها خونسرد هستند. (جانوران خونسرد، جانورانی هستند كه دمای بدنشان با تغییر دمای محیط تغییر میكند و برای حفظ دمای بدن خود به گرمای خورشید نیاز دارند.) بدن ماهی ها دوكی شكل است. یعنی بدن آن ها كشیده است.

2- دوزیستان:

دوزیست یعنی: «جانورانی كه دارای دو روش زندگی هستند» زیرا بیشتر آن ها زندگی خود را در آب شروع می كنند و یا گذشت زمان به خشكی می آیند. دوزیستان، ستون مهره دارند و پوست بدن آن ها نرم، نازك، مرطوب و برهنه است. (پوست برهنه، پوستی است كه از مو، پشم یا پولك پوشیده نشده است.)

وزغ، قورباغه و سمندر جزو جانوران دوزیست هستند. دوزیستان در آب تخم ریزی می كنند. نوزادی كه از تخم بیرون می آید، شببیه یك ماهی كوچك است. زیرا به جای دست و پا، فقط دم دارد و ما به آن «نوزاد دوزیست» می گوییم. نوزاد دوزیست، با آبشش نفس می كشد و از گیاهان ریز درون آب تغذیه می كند. هر چه نوزاد قورباغه بزرگ تر می شود، به صورت زیر تغییر می كند:

1- كم كم آبشش ها از بین می روند و شش به وجود می آید.

2- دم آن ها از بین می رود و پاها رشد می كنند.

3- غذای جانور هم تغییر می كند و دوزیست بالغ گوشت خوار می شود، یعنی از جانوران كوچك مثل حشرات، تغذیه می كند. به این تغییر بدن در طول زندگی، «دگردیسی» گفته می شود.

3- خزندگان:

تمساح ها، مارها، لاك پشت ها و مارمولك ها، همگی جزو خزندگان هستند. خزندگان، ستون مهره دارند. معمولا به كندی حركت می كنند و تقریبا بدن خود را روی زمین می كشند؛ زیرا یا اصلا دست و پا ندارند. مانند: مارها و یا دست و پای آن ها كوتاه است؛ به همین خاطر، لاك پشت را در گروه خزندگان طبقه بندی می كنند.

همه ی آن ها خونسردند. به همین دلیل بیشتر خزندگانی كه در مناطق بسیار سرد زندگی می كنند؛ در زمستان، به خواب زمستانی می روند و در بهار بیدار می شوند. خزندگان برای نفس كشیدن، از شش استفاده می كنند. برخی از آن ها،‌مانند لاك پشت های آبی، در دریا زندگی می كنند. اما چون آبشش ندارند، مجبورند برای نفس كشیدن به روی آب بیایند. همه ی آن ها تخم گذارند. بدن بیشتر آن ها از فلس های سخت و زبری پوشیده شده است.

4- پرندگان:

پرندگان نیز ، ستون مهره دارند. همه ی پرندگان، بال دارند. پرندگان تخم می گذارند و روی تخم های خود می خوابند. آن ها تنها موجوداتی هستند كه بدنشان از پر پوشیده شده است. بیشتر پرندگان می توانند پرواز كنند. اما برخی از آن ها مانند پنگوئن ها اصلا نمی توانند بپرند و از بال های كوچكشان برای شنا كردن استفاده می كنند.

شتر مرغ ها، به علت بزرگی و سنگینی نمی توانند پرواز كنند، اما پاهای نیرومندی برای دویدن دارند و از بال هایشان در هنگام سریع دویدن، برای حفظ تعادل استفاده می كنند. پرندگان خونگرم اند و دمای بدنشان ثابت است. پرندگان به جای دهان، منقار یا نوك دارند. برای برداشتن دانه ها و به دست آوردن غذا از منقار خود استفاده می كنند. برخی از پرندگان گوشتخوار هستند؛ مانند: عقاب، مرغ ماهیخوار و فلامینگو، برخی دیگر هم گیاه خوارند؛ مانند گنجشك، كلاغ و كبوتر.

فكر كنید: چرا غذای پرندگان با هم فرق می كند؟

شكل منقار پرندگان نشان می دهد كه آن ها چه نوع غذایی می خورند. به عنوان مثال منقار تیز و خمیده برای پاره كردن گوشت مناسب است، مانند منقار عقاب.

فكر كنید: در پرندگان و خزندگان، كدام حس باید قوی تر باشد؟

در پرندگان، باید حس بینایی و شنوایی قوی باشد. ولی در خزندگان، باید حس بویایی قوی تر باشد.

فكر كنید: چرا مرغ نمی تواند به خوبی لك لك یا عقاب پرواز كند؟

چون بال های مرغ، نسبت به جثه اش ضعیف است و بال ها توانایی حمل وزن مرغ را هنگام پرواز ندارند.

فكر كنید: چرا، خزندگان كمتر از پرندگان غذا می خورند؟

چون، خزندگان خونسرد هستند، حركت آن ها كند است و بدن آن ها به انرژی كمتری نیاز دارد. پس نسبت به پرندگان كمتر غذا می خورند.

پاهای پرندگان نیز اطلاعات زیادی به ما می دهد. بیشتر پرندگان دارای چهار انگشت هستند كه معمولا سه تا از انگشت ها، رو به جلو و یكی، رو به عقب است. در انتهای هر انگشت چنگال وجود دارد. برخی از پاها، برای گرفتن شاخه ی درختان و ایستادن مناسب است. مانند: پای گنجشك.

پرندگانی كه در آب زندگی می كنند، پاهای پره ای دارند. این پاها كمك می كند كه به راحتی در آب شنا كنند. مانند: مرغابی،‌ اردك و قو. برخی از پاها، برای كندن مناسب است. برخی از پاها، برای دویدن سریع روی زمین مناسب است. مانند:‌پای شتر مرغ. پرندگان شكاری؛ پاهای قوی و چنگال های بسیار تیز دارند. آن ها با پاهایشان به شكار، چنگ می اندازند. مانند: عقاب و جغد.

5- پستانداران:

پستانداران موجودات زنده ای هستند كه بدنشان از مو یا پشم پوشیده شدهاست كه به حفظ دمای بدنشان كمك می كند. پستانداران نیز خونگرم هستند. با شش نفس می كشند. برخی از پستانداران در آب زندگی می كنند. مانند: وال . این پستاندار نیز با شش نفس می كشد و برای نفس كشیدن به روی آب می آید.

خفاش، پستانداری است كه پرواز می كند. پستانداران بچه می زایند، و به بچه های خود شیر می دهند. اما تعداد كمی از آن ها استثنا هستند و تخم می گذارند. مانند پلاتی پوس و ارنیتیرنگ.

بعضی از پستانداران مانند: فیل، آهو و خرگوش گیاه خوارند، و برخی مانند: شیر و روباه، گوشت خوار هستند، كه به آن ها «همه چیز خوار» می گوییم.

خلاصه ی درس:

1- بدن مهره داران از اسكلت استخوانی ساخته شده است.

2- مهم ترین قسمت اسكلت، ستون مهره است كه در پشت بدن قرار می گیرد.

3- مهره دراان به پنچ گروه تقسیم می شوند: ماهی های، دوزیستان، خزندگان، پرندگان و پستانداران.

ویژگی های مهم ماهی :

1- با آبشش نفس می كشند.

2- تخم می گذارند.

3- بدنشان لیز است و بدن بیشتر ماهی ها از پولك پوشیده شده است.

4- به كمك باله شنا می كنند.

5- بدن آن ها دوكی شكل است.

6- خونسرد هستند.

ویژگی های مهم دوزیستان:

1- تخم می گذارند.

2- پوست بدنشان نرم ، نازك، مرطوب و برهنه است.

3- دارای دو روش زندگی هستند.

4- در طول زندگی آن ها دگردیسی رخ می دهد.

ویژگی های مهم خزندگان:

1- بدون دست و پا هستند و یا دست و پای كوتاه دارند و به كندی حركت می كنند.

2- تخم می گذارند.

3- با شش نفس می كشند.

4- خونسرد هستند.

5- بدن بیشتر آن ها، از فلس های سخت و زبری پوشیده شده است.

ویژگی های مهم پرندگان:

1- بدنشان، از پر پوشیده شده است.

2- برای پرواز كردن، از بال استفاده می كنند.

3- تخم می گذارند.

4- به جای دهان، نوك یا منقار دارند.

5- با شش نفس می كشند.

6- خونگرم هستند.

ویژگی های مهم پستانداران:

1- بدنشان،‌از مو یا پشم پوشیده شده است.

2- با شش نفس می كشند.

3- بچه به دنیا می آورند.

4- خونگرم هستند.

مطالعه ی آزاد:

خزندگان:

در مارها حس بینایی و حس شنوایی به اندازه ی حس بویایی تكامل نیافته است. بیشتر مارها فقط رنگ سفید و سیاه را می بینند و بسیاری از آن ها مخصوصا گونه هایی كه زیر زمین زندگی می كنند كور هستند. ولی مارهای زنگی می توانند از فاصله های 45 متری اجسامی را كه حركت می كنند را تشخیص دهند. مارها هم مثل سوسمارها گاه گاهی پوست اندازی می كنند این كار به رشد جانور كمك می كند. معمولا پوست مار در اطراف لب ها شكافته می شود و مار از آن بیرون می آید. هر بار كه مار زنگی پوست اندازی می كند حلقه ی تازه ای به انتهای دم آن اضافه می شود.
+ نوشته شده در  جمعه یکم مرداد 1389ساعت 21:26  توسط حسن   |